MUBARLYدەقی سەرەکیی ڕێبەرەکە بەپێی مەزهەبی حەنەفییە؛ ئەو شوێنانەی مەزهەبەکان تێیدا جیاوازن لە دەقەکەدا ئاماژەیان پێ دەکرێت. ئەگەر مەزهەبەکەتان شافیعی، مالیکی یان حەنبەلی بێت، ئەو حوکمانەی جیاوازن لە خوارەوە بە جیا پیشان دەدرێن (دەتوانن مەزهەبەکەتان لە ڕێکخستنەکاندا هەڵبژێرن). لە حاڵەتە تایبەتەکانتاندا پرس بە مامۆستای ئایینیی کاروانەکەتان یان بە زانایەکی متمانەپێکراو بکەن.
ئەوەی لە مەزهەبی شافیعیدا جیاوازە: سەعی و تاشین ڕوکنی حەج و عومرەن؛ ڕیزبەندی لە نێوان ڕوکنەکاندا ڕەچاو دەکرێت. ئیحرام بە نیەت دەبەسترێت؛ تەلبیە سوننەتە. دەستنوێژ لە تەوافدا مەرجە. ئەوەی پێش ئاوابوونی خۆر عەرەفات جێبهێڵێت دەمی لەسەر نییە، سەربڕینی سوننەتە. مانەوەی ماوەیەک لە موزدەلیفە دوای نیوەشەو و بەسەربردنی شەوەکانی تەشریق لە مینا واجبە؛ ئەوەی دوای نیوەشەو موزدەلیفە جێدەهێڵێت دەتوانێت لەو کاتەوە ڕەمیی جەمرەی عەقەبە بکات. ڕیزبەندیی ڕەمی، قوربانی و تاشین لە ڕۆژی جەژندا سوننەتە. تەوافی وەداع واجبە. تەکبیری تەشریق لە بەیانیی ڕۆژی عەرەفەوە تا عەسری ڕۆژی چوارەمی جەژن دوای هەموو نوێژێک دەگوترێت؛ بەڵام حاجییان لە نیوەڕۆی ڕۆژی جەژنەوە تا بەیانیی دوایین ڕۆژی تەشریق دەیڵێن.
جۆرەکانی حەج
حەجی ئیفراد
حەجێکە کە تەنها بۆ حەج ئیحرامی بۆ دەبەسترێت.
حەجی تەمەتتوع
لە مانگەکانی حەجدا (شەووال، زولقەعدە و دە ڕۆژی یەکەمی زولحیججە) سەرەتا بۆ عومرە ئیحرام دەبەسترێت و عومرە دەکرێت، لە ئیحرام دەردەچێت؛ پاشان لە هەمان ساڵدا بۆ حەج (زۆرجار لە ڕۆژی تەڕویەدا) لە مەککەوە دووبارە ئیحرام دەبەسترێت.
حەجی قیران
بۆ عومرە و حەج پێکەوە ئیحرام دەبەسترێت؛ دوای کردنی عومرە لە ئیحرام دەرناچێت و بە هەمان ئیحرام حەجیش تەواو دەکرێت.
ڕۆژەکان
8ی زولحیججە · ڕۆژی تەڕویە
مەککە ← مینا
- ئیحرام بۆ حەج (تەمەتتوع)
- چوون بۆ میناسوننەت
9ی زولحیججە · ڕۆژی عەرەفە
عەرەفات ← موزدەلیفە
- وەقفەی عەرەفاتفەرز
- چوون بۆ موزدەلیفە
10ی زولحیججە · ڕۆژی یەکەمی جەژنی قوربان
موزدەلیفە ← مینا ← مەککە
- وەقفەی موزدەلیفەواجب
- ڕەمیی جەمرەی گەورە (عەقەبە)واجب
- قوربانیی شوکرانەواجب
- تاشین و یەکەم تەحەللولواجب
- تەوافی زیارەت (ئیفازە)فەرز
11ی زولحیججە · ڕۆژی دووەمی جەژنی قوربان
مینا
- ڕەمیی سێ جەمرەکەواجب
- بەسەربردنی شەو لە میناسوننەت
12ی زولحیججە · ڕۆژی سێیەمی جەژنی قوربان
مینا ← مەککە
- ڕەمیی سێ جەمرەکەواجب
- دوا ڕۆژی تەوافی زیارەت
13ی زولحیججە · ڕۆژی چوارەمی جەژنی قوربان
مینا (ئارەزوومەندانە)
- ڕەمی (بۆ ئەوانەی لە مینا ماونەتەوە)
تەوافی وەداعواجب
فەرز · واجب
فەرز، واجب و سوننەتەکان
فەرز: ئیحرام (مەرج) · وەقفەی عەرەفات (ڕوکن) · تەوافی زیارەت (ئیفازە) (ڕوکن)
واجب: وەقفەی موزدەلیفە · سەعی · ڕەمیی جەمرەکان (رمي الجمار) · تاشینی سەر (حەلق یان تەقسیر) · قوربانیی شوکرانە لە حەجی تەمەتتوع و قیراندا · پابەندبوون بەم ڕیزبەندییە لە ڕۆژی جەژندا: سەرەتا ڕەمی، پاشان (لە تەمەتتوع و قیراندا) قوربانی، پاشان تاشین · مانەوەی ئەوەی بە ڕۆژ وەقفە دەکات لە عەرەفات تا ئاوابوونی خۆر · کردنی تەوافی زیارەت لە ماوەی سێ ڕۆژی یەکەمی جەژندا · تەوافی وەداع بۆ ئەوانەی لە دەرەوەی مەککەوە دێن (ئافاقی)
دوعاکان
تەلبیە
لە کاتی ئیحرامبەستن و بە درێژایی ماوەی ئیحرام
لَبَّيْكَ اللّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
خوێندنەوە: لَبَّيْكَ اللّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ.
واتا: ئامادەم خوایە، ئامادەم! ئامادەم، هیچ هاوبەشێکت نییە، ئامادەم! بێگومان سوپاس و ستایش و نیعمەت هی تۆیە، موڵکیش؛ هیچ هاوبەشێکت نییە.
بوخاری، الحج ٢٦؛ موسلیم، الحج ١٩
نیەتی عومرە
لە میقات، دوای نوێژی ئیحرام
اللّٰهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَيَسِّرْهَا لِي وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي
خوێندنەوە: اللّٰهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَيَسِّرْهَا لِي وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي.
واتا: خوایە! دەمەوێت عومرە بکەم؛ بۆمی ئاسان بکە و لێمی قبووڵ بکە.
دەستەواژەی نیەتە کە لە کتێبەکانی فیقهدا هاتووە؛ نیەت بە دڵ دەکرێت، گوتنی بە زمان جوانە.
نیەتی حەج
لە کاتی ئیحرامبەستن بۆ حەج
اللّٰهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَيَسِّرْهُ لِي وَتَقَبَّلْهُ مِنِّي
خوێندنەوە: اللّٰهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَيَسِّرْهُ لِي وَتَقَبَّلْهُ مِنِّي.
واتا: خوایە! دەمەوێت حەج بکەم؛ بۆمی ئاسان بکە و لێمی قبووڵ بکە.
دەستەواژەی نیەتە کە لە کتێبەکانی فیقهدا هاتووە
- لە کاتی چوونە ناو مزگەوت
- لە کاتی سڵاوکردن لە حەجەرولئەسوەد
- لە نێوان ڕوکنی یەمانی و حەجەرولئەسوەددا
- لە مەقامی ئیبراهیمدا
- لە کاتی نزیکبوونەوە لە سەفا
- لەسەر سەفا و مەروە
- لە عەرەفات
- لە کاتی ڕەمیی جەمرەکاندا
- لە کاتی خواردنەوەی زەمزەمدا
- تەکبیری تەشریق
شوێنەکان
- مزگەوتی حەرام و کەعبە
- مینا و جەمەرات
- موزدەلیفە (مەشعەرولحەرام)
- عەرەفات (جەبەلی ڕەحمە)
- مزگەوتی پێغەمبەر
- مزگەوتی قوبا
- ئوحود و شەهیدان
چۆنیەتیی عومرەکردن هەنگاو بە هەنگاو →
بانگ بە دەنگی ئاگادارکەرەوە ببیستە، تەنانەت لە دۆخی بێدەنگیدابێبەرامبەر · بێ ئینتەرنێت · ٢٠ زمان · چوار مەزهەب
بەم زووانەApp Storeڕێبەری ئیسلامیی تر
- ٩٩ ناوە جوانەکانی خوا (ئەسمائولحوسنا) و ماناکانیان
- چۆنیەتیی نوێژکردن هەنگاو بە هەنگاو
- چۆنیەتیی دەستنوێژگرتن هەنگاو بە هەنگاو
- چۆنیەتیی خۆشۆردن (غوسڵ) هەنگاو بە هەنگاو
- ڕۆژوو لە ئیسلامدا
- چۆنیەتیی عومرەکردن هەنگاو بە هەنگاو
- چیرۆکی ٢٥ پێغەمبەرەکەی قورئان
- تەسبیحاتی دوای نوێژ و زیکری ڕۆژانە بە ماناوە
- هەینیتان پیرۆز
- یاساکانی تەجوید
- کاتەکانی نوێژ